Hỏi đáp

GDP là gì? Cách tính GDP chuẩn nhất

Để đánh giá nền kinh tế một cách tổng thể trong một thời điểm nhất định thường người ta sẽ dùng chỉ số GDP. Khi nói về tài chính thì chỉ số này được sử dụng rộng rãi. Tuy nhiên, chỉ số GDP là gì không phải ai cũng hiểu. Cách tính như thế nào là chuẩn nhất. Hãy cùng tìm hiểu qua bài chia sẻ sau đây nhé!

I. Đôi nét về GDP

Một chỉ số về kinh tế được quan tâm nhất phải kể đến là chỉ số GDP. Bởi đây là chỉ số dùng để đánh giá về tốc độ phát triển của nền kinh tế và mức độ phát triển của một quốc gia hay một vùng.

1. GDP là gì?

GDP có nghĩa là tổng sản phẩm quốc nội hay tổng sản phẩm nội địa. Đây là chỉ tiêu để đo tổng giá trị thị trường của tất cả dịch vụ, hàng hóa cuối cùng được sản xuất trong một thời kỳ nhất định tại một phạm vi lãnh thổ nhất định.

Bên cạnh đó, bạn cần nắm thêm những ý sau để hiểu rõ hơn về GDP:

  • GDP là chỉ tiêu dùng để đo lường tổng giá trị thị trường: GDP sẽ cộng thêm nhiều loại sản phẩm thành một chỉ tiêu về giá trị kinh tế bằng cách sử dụng giá trị thường. Bởi giá trị thường ở đây sẽ thể hiện số tiền mà người tiêu dùng có thể sẵn sàng chi trả cho hàng hóa và từ đó phản ánh chính xác giá trị của những hàng hóa đó.
  • Dịch vụ và hàng hóa được tính ở GDP gồm có dịch vụ vô hình (khám bệnh, cắt tóc, lau nhà,…) và hàng hóa hữu hình (xe hơi, thực phẩm, quần áo,…)
  • GDP là tất cả hàng hóa, dịch vụ sản xuất ở thời điểm hiện tại, không bao gồm những sản phẩm trong quá khứ
  • GDP gồm các hàng hóa cuối cùng, không tính giá trị của hàng hóa trung gian.
  • GDP được tính theo phạm vi khu vực kinh tế. Khu vực kinh tế của một nước chính là một đơn vị hoạt động kinh doanh – sản xuất dưới một cá nhân, tổ chức.

2. GDP bình quân đầu người là gì?

GDP bình quân đầu người chính là chỉ tiêu để thống kê kinh tế thể hiện được kết quả sản xuất kinh doanh bình quân mỗi người của một quốc gia hàng năm. GDP bình quân đầu người sẽ được tính dựa trên công thức: GDP của quốc gia tại thời điểm đó chia cho tổng số dân tại chính thời điểm đó.

Thường chỉ số GDP bình quân đầu người sẽ tỉ lệ thuận mức thu nhập của đất nước đó. Tuy nhiên, một đất nước có chỉ số GDP bình quân cao thì chưa hẳn mức sống ở quốc gia đó cao.

3. Những yếu tố ảnh hưởng đến GDP

Liên quan đến GDP có 3 yếu tố ảnh hưởng nhất định. Cụ thể:

  • Dân số:

Dân số là nguồn cung cấp cho xã hội người lao động để tại ra của cải về mặt tinh thần lẫn vật chất. Nhưng cũng chính là đối tượng tiêu thụ những dịch vụ, sản phẩm do con người tạo ra. 

Bởi vậy GDP và dân số có mối quan hệ mật thiết với nhau. Tại một thời điểm nhất định dân số chính là yếu tố giúp bạn tính GDP bình quân đầu người dễ dàng hơn.

  • FDI:

Đây có thể thấy là chỉ số dùng để đầu tư trực tiếp nước ngoài. Một hình thức đầu tư của một cá nhân, tổ chức nước này vào nước khác trong dài hạn bằng cách thiết lập cơ sở kinh doanh, nhà xưởng sản xuất.

Đây là một nhân tố quan trọng ảnh hưởng lớn đến GDP, bởi nó bao gồm: vật chất, tiền bạc, cơ sở hạ tầng, phương tiện sản xuất, các hoạt động xã hội khác liên quan. 

  • Lạm phát:

Lạm phát chính là việc tăng giá chung của hàng hóa, dịch vụ một cách liên tục và sự mất giá trị của một loại tiền nào đó. Trong lĩnh vực kinh tế lạm phát chính là chỉ số rất được quan tâm. 

Một đất nước muốn quá trình kinh tế  tăng trưởng mạnh thì cần phải chấp nhận một mức lạm phát nhất định. Tuy nhiên sẽ là ngộ nhận về tăng trưởng GDP nếu mức lạm phát tăng quá cao, thậm chí sẽ dẫn đến khủng hoảng. 

Đến nay có rất nhiều nguyên nhân gây nên lạm phát và nhà nước luôn có phương thức để ứng phó.

II. Hạn chế của GDP là gì?

Bên cạnh đó, chỉ số GDP cũng có một số hạn chế nhất định:

  • Không phản ánh được các hoạt động kinh tế đầy đủ nhất như việc tự cung – tự cấp, hay không thể kiểm soát được chất lượng hàng hóa.
  • GDP không định lượng được, không tính được giá trị các hoạt động kinh tế không chính thức. Điển hình như: chợ đen, sản xuất của hộ gia đình, công việc tình nguyện.
  • GDP không tính được chính xác lợi nhuận của một quốc gia, bởi lợi nhuận của các công ty nước ngoài sẽ gửi trực tiếp cho các nhà đầu tư nước ngoài.
  • GDP chỉ xem xét đến đầu tư vốn mới và việc sản xuất hàng hóa cuối cùng. Mà loại bỏ đi các hoạt động khác của doanh nghiệp như: giao dịch trung gian, hoạt động chi tiêu.
  • GDP không xem xét đến thực trạng tổng thể quốc gia đó phát triển như thế nào, mà chỉ nhấn mạnh đến sản lượng vật chất.

III. Cách tính GDP chuẩn nhất

2

Khi tính GDP sẽ có nhiều phương pháp tính khác nhau. Cụ thể:

1. Tính theo phương pháp chi tiêu

Đây được xem là một phương pháp tính chính xác nhất. Và GDP của một quốc gia cụ thể sẽ được tính bằng cách cộng tất cả số tiền mà hộ gia đình mỗi quốc gia sử dụng để mua sắm. Công thức tính là:

GDP = G + C + I + NX

Trong đó:

  • G: chi tiêu của chính phủ cho an ninh, giáo dục, y tế, dịch vụ, giao thông, chính sách,…
  • C: Chi tiêu hộ gia đình – gồm các nguồn chi cho dịch vụ và sản phẩm của hộ gia đình
  • I: Tổng mức đầu tư chính là mức các nhà đầu tư tiêu dùng cho nhà xưởng, trang thiết bị,…
  • NX: được hiểu là cán cân thương mại

2. Tính theo phương pháp chi phí

Với phương pháp tính này, chúng ta sẽ tính GDP dựa vào tổng tiền lãi, tiền lương, tiền thuê, lợi nhuận trong nền kinh tế nội địa. Công thức tính là:

GDP = I + W + R + Pr + De + Ti

Trong đó:

  • I: tiền lãi
  • W: tiền lương
  • R: tiền thuê
  • Pr: lợi nhuận
  • De: khấu hao tài sản cố định
  • Ti: loại thuế gián thu

3. Tính theo phương pháp sản xuất

Xét về sản xuất, GDP chính là tổng giá trị gia tăng của nền kinh tế một quốc gia trong một khoảng thời gian nhất định. Chính bởi vậy tên gọi khác của phương pháp này là phương pháp gia tăng. Công thức tính là:

GDP = Thuế nhập khẩu + giá trị tăng thêm

GDP = Giá trị sản xuất – chi phí cho việc sản xuất + thuế nhập khẩu

Trong đó:

  • Giá trị tăng thêm chính là tiền công, thu nhập của người sản xuất, thuế sản xuất, bảo hiểm, giá trị thặng dư, khấu hao tài sản cố định, và các nguồn thu khác,…

IV. Phân biệt GNP và GDP

Trong lĩnh vực kinh tế thì GDP và GNP là hai chỉ số được quan tâm nhiều nhất. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn rất nhiều người nhầm lẫn hai chỉ số này. Dưới đây là cách giúp bạn phân biệt sự khác nhau giữa GNP và GDP.

  • Giống nhau:

Đều là chỉ số được sử dụng để đánh giá sự phát triển của một quốc gia. Và được xác định theo công thức cụ thể.

  • Khác nhau:
Tiêu chí GDP GNP
Khái niệm là tổng giá trị của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ,…của một quốc gia trong một năm. Nền kinh tế của quốc gia đó càng mạnh nếu chỉ số GDP càng cao. là tổng giá trị tính bằng tiền thu được từ những dịch vụ và sản phẩm cuối cùng mà tất cả công dân tạo ra được trong một năm. Sự phát triển của nền kinh tế được đánh giá bởi chỉ số GNP
Bản chất – là chỉ số tổng sản phẩm trong nước

– là toàn bộ giá trị kinh tế mà quốc gia đó tạo ra trong thời gian một năm.

– GDP là chỉ số đánh giá tiềm năng phát triển của nền kinh tế.

– là chỉ số thể hiện tổng sản phẩm của trong nước và ngoài nước.

– là chỉ số thể hiện tổng sản phẩm của công dân nước đó sản xuất được trong một năm.

– Công dân nước đó có thể sản xuất ở trong nước và ngoài nước. Và đều được tính vào GNP.

V. Một số câu hỏi liên quan đến GDP

1. GDP danh nghĩa là gì?

GDP danh nghĩa chính là tổng sản phẩm nội địa được tính theo giá thị trường thời điểm hiện tại. GDP danh nghĩa gồm: những thay đổi về giá do tốc độ tăng giá, hay lạm phát của nền kinh tế.

Là tất cả dịch vụ và hàng hóa được định giá theo giá thị trường bán trong năm đó. Sự tăng trưởng của GDP từ năm này sang năm khác có thể phản ánh được mức độ tăng giá bởi chỉ số tính theo mức giá hiện tại. Tuy nhiên. nó lại ngược lại với sự tăng trưởng của dịch vụ và lượng hàng hóa được sản xuất.

Nếu toàn bộ các mức giá cùng giảm hoặc cùng tăng (lạm phát xảy ra) thì GDP danh nghĩa sẽ cao hơn.

2. GDP thực tế là gì?

Chỉ số GDP thực tế chính là thước đo tổng sản phẩm trong nước sau khi đã điều chỉnh lạm phát.

Đơn giản hơn, GDP thực tế là tổng các loại hàng hóa, dịch vụ được sản xuất tại một đất nước trong một năm nhất định sau khi đã điều chỉnh lạm phát. Nếu lạm phát âm, GDP thực tế cao hơn GDP danh nghĩa và ngược lại. 

GDP thực tế thường được các nhà kinh tế lập kế hoạch cho ngân hàng trung ương hoặc phân tích nền kinh tế vĩ mô.

3. Khái niệm GDP xanh

Hiện nay, GDP xanh vẫn chưa có khái niệm chính thức. Tuy nhiên, có thể hiểu đơn giản  GDP xanh chính là phần GDP còn lại sau khi đã trừ các chi phí phục hồi lại môi trường do quá trình sản xuất gây nên. 

Có thể thấy để đánh giá nền kinh tế của một quốc gia thì GDP là một chỉ số vô cùng quan trọng. Định nghĩa GDP là gì có lẽ sau bài viết này các bạn đã hiểu rõ hơn phần nào. Hy vọng, với những chia sẻ đó bạn có thể phân tích sự biến đổi kinh tế dễ dàng hơn.

Chuyên mục: Hỏi đáp

Biên soạn: Thông tin tuyển sinh 247

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button